17/8/2012 Overigens...

Ik heb het schrijven van dit stuk lang uitgesteld omdat ik weet dat ongenuanceerd en emotioneel zal worden. Het betreft het beloofde stuk over de vrouwenrechten en hoe ermee wordt omgegaan in Ethiopië.
Als studente geneeskunde uit een westers land (lees: een vrouw die van alle verworvenheden van de emancipatiebeweging kan genieten) kan ik één ding zeggen: ik zou nooit een Ethiopische boerin willen zijn. In de boerengemeenschappen van het hoogland wordt je als vrouw nog slechter behandeld dan het vee. En het vee wordt al niet bepaald zachtaardig aangepakt...

Een alledaagse situatie in het omland van Debre Markos verloopt als volgt: de boer moet meestal één keer per week naar de markt gaan om zijn goederen te verkopen. Daarvoor pakt hij zijn ezels vol. Daarna wordt de draagmand van de vrouw bomvol gevuld. De boer draagt echter helemaal niks, hij wandelt op zijn dode gemak achter de vrouw aan. Zijn enige taak bestaat erin de ezels af en toe wat bij te sturen. Wanneer je de boer vraagt waarom hij zelf niks draagt, zal de vrouw antwoorden dat het al voldoende zou zijn als hij haar niet meer zou slaan.

Op de dagen dat de boerin niet naar de markt moet, is het leven ook niet bepaald een lachtertje. Ze moet vroeg opstaan om water te halen, hout te verzamelen, te koken, het gezin te verzorgen,... Als dat allemaal gedaan is, zal ze laat naar bed gaan om er de volgende dag weer vroeg uit te moeten. Om water te halen en hout te verzamelen moet ze vaak vele kilometers stappen. De man zal daarentegen op de weide de schapen en de koeien hoeden (lees: met een groepje mannen zitten kletsen in het gras terwijl het vee rustig verderop graast); op de paar weken na waar er intensief geploegd, gezaaid of geoogst moet worden, uiteraard.

Als jong meisje is het leven in een boerengemeenschap in Ethiopië bijzonder risicovol. Op een dag zal een oudere weduwenaar of een ongetrouwde boer goesting krijgen. Dan zal hij een jong ongehuwd meisje in het veld zien zitten. Hij zal haar meenemen naar zijn hut en haar verkrachten. Daarna zal hij naar haar ouders gaan en alles opbiechten. De ouders hebben twee keuzes: ofwel geven ze de man aan bij de lokale politie, ofwel wordt hun dochter uitgehuwelijkt aan de boer. Indien ze voor het eerste kiezen, zal hun familie voor altijd hun aanzien in de gemeenschap kwijt zijn. Het meisje zal uit de gemeenschap uitgestoten worden en nooit kunnen trouwen. In het tweede geval wordt alles in de doofpot gestoken en is de eer van het gezin gered. Dat het meisje daarbij onherstelbare psychologische schade berokkend wordt, kan niemand ook maar iets schelen. De meeste families kiezen dus voor optie 2.

Dan is er ook nog de leeftijd waarop de meeste meisjes trouwen, of beter: uitgehuwelijkt worden. Officieel moet je 18 zijn om in Ethiopië te kunnen trouwen. Maar dat maakt de boeren niet uit. Ik heb vaak genoeg vrouwen gezien die mijn leeftijd hadden en al zwanger waren van hun vijfde of zesde kind... Als Ethiopische boerin ben je eerst en vooral een babymachine. Hoe meer kinderen je in de wereld kan zetten, des te beter. En het maakt niet uit of je er zelf aan onderuit gaat want er zijn vrouwen genoeg in dit land en hertrouwen is gemakkelijk.

Dit zijn meer dan genoeg verhalen om mij woedend te maken. Toch ondergaan de boerinnen in het Ethiopisch hoogland dit leed elke dag zonder verzet. Ze accepteren hun lot omdat ze nooit iets beters gekend hebben.